Ölüm yıl dönümünde anılan Can Yücel, edebiyat dünyasının asi şairi ve sol görüşlü bir aydındı.
Küçük yaşlardan itibaren siyasi bir çevrede büyüdü. Yücel’in babası, Cumhuriyet’in kuruluş dönemine iz bırakan Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’di.
Usta isim, sosyalist ve halkçı duruşuyla öne çıkan bir yazar ve şairdi. Edebiyatın asi sesi olarak tanındı, şiirlerinde politik görüşünü yansıtmaktan çekinmedi… Dili hem nüktedan hem de keskindi…
1965’te Türkiye İşçi Partisi, TİP’e üye oldu, partinin 1965 seçimlerindeki radyo konuşmalarından birini Yücel yaptı. Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın ardından “Mare Nostrum” şiirini yazdı.
Ünlü edebiyatçı Yücel, halkın değerlerine sıkı sıkıya bağlıydı, Türkiye’nin çıkarlarını savunmaktan geri adım atmadı, bedel ödedi, buna hapse girmek de dahil…
Can Yücel, 71 darbesinde Che Guevara ve Mao’dan çeviriler yaptığı gerekçesiyle 15 yıl hapse mahkum oldu. 1974’de çıkarılan genel afla dışarı çıktı. Kıbrıs Barış Harekatı’nı destekleyen solculardandı.
Yücel’in açıktan tavır aldığı 12 Eylül darbesi sonrasında kaleme aldığı “Rengahenk” isimli kitabı, müstehcen olduğu iddiasıyla toplatıldı.
Ünlü şair Yücel’in 12 Eylül sonrası mücadele ettiği konulardan biri de neoliberalizmin dünya hakimiyetiyle, Türkiye’de de yükselen sivil toplumculuk akımıydı. Yücel, “Sivil toplumculuk” ideolojisini halktan ve gerçeklerden kopuk, elitist söylemlerle temsil eden figürlere karşı sert ve mizahi bir eleştiri dili kullandı. Bu ideolojinin temsilciliğine soyunan Murat Belge ve onun gibi “aydın” kimliğiyle öne çıkan kişiler, Yücel’in hedefindeydi. Belge’nin ismini geçirdiği Dönmeyenler şiiri şöyleydi.
öyle keyifli yazıyorum ki
bu adamlar hem üniversitede var
hem gastede yazar
hem de bozarlar
asaf savaş sakat
ve belgeli murat
bu murat belgeli murat
çok ingilizce bilir
ama hel’sinkiyle güvey girer
bu özel üniversite randevucuları
aydın doğan solcuları
dünyaya birşey öğreteceklerini
sanırlar
ekonomi ekonomi diye
kendilerini unuttukları gibi
bizleri de unuturlar
bu adamların listesi
asaf savaş sakat
belgeli murat
ekonomist mete tuncer
turker alkan, fisun özbilgen
başlangıç celal
laçiner’i sayıyorum
adları lazım degil esasında
kendileri lazımlık
Can Yücel 12 Ağustos 1999’da Datça’da hayata veda etti, fikirleriyse yaşamaya devam ediyor.
